Browsing Tag

cortisol

Gezond

RHYTHM of LIFE! Hoe werkt jouw biologische klok?

2000px-Biological_clock_human_svg

Iedere dag wordt je biologische klok door het ochtendlicht gereset. Hierdoor kun je een 24-uurs ritme aanhouden. Je dag- & nachtritme staan sterk onder invloed van licht. In die 24 uur spelen zich allerlei processen af in je lichaam. Zo beïnvloedt licht o.a. je lichaamstemperatuur, je spijsvertering en afgifte van vele hormonen. Het ochtendlicht zorgt er bijvoorbeeld voor dat je stresshormoon cortisol wordt gestimuleerd om weer fit aan de dag te beginnen. Je lichaamstemperatuur en je bloeddruk stijgen. In de loop van de ochtend is je alertheid het hoogst. Zo halverwege de middag zijn je coördinatie en reactiesnelheid op z’n best. Eind middag, begin avond zijn je spier- & knijpkracht op z’n top. Goed om dan naar de sportschool te gaan! Dat hangt ook samen met het bereiken van je hoogste lichaamstemperatuur en bloeddruk. Wanneer in de avond de lichtintensiteit en -kleur afneemt, maakt je lichaam zich op om weer in ruststand te komen. Door afname van licht gaat je lichaam het nachthormoon melatonine aanmaken (grootste antioxidant!) om in de nacht weer te kunnen herstellen.

En als de zon weer opkomt, dan begint het hele proces weer van voor af aan. Mooi toch, die natuur!

Meer weten over je biologische klok? Kijk eens op www.chronobiology.com

Gezond

Hoe tikt jouw biologische klok?

biologische klok 2

Deze week hebben drie Amerikaanse wetenschappers de Nobelprijs voor Geneeskunde kregen voor de ontdekking van de werking van onze biologische klok: oftewel ons 24-uurs ritme. Zij hebben het moleculaire mechanisme ontrafelt achter ons slaap- & waakritme. Die biologische klok speelt een belangrijke rol bij slapen, waken, eten, drinken en afgifte van bepaalde hormonen bij mensen & dieren, maar ook planten en bacteriën. Lastige materie!

Hoe zit dat nu ook al weer met ons dag- & nachtritme?

Als opfrisser een korte uitleg. Onder invloed van (ochtend)licht wordt het stresshormoon cortisol gestimuleerd. Dit hormoon zorgt ervoor dat we ons klaar kunnen maken voor activiteit gedurende de dag. De piek van cortisol is zo rond 08.00 uur in de ochtend. In de vroege ochtend stijgt ook onze lichaamstemperatuur. Halverwege de ochtend zijn we het meest alert. Na de middag is onze reactiesnelheid en coördinatievermogen het meest optimaal. Ons lichaam heeft dan nog een kleine piek in cortisolaanmaak. Aan het eind van de middag is onze knijp- en spierkracht op z’n hoogst. Perfecte tijd dus om te sporten, maar dat terzijde..

Bloeddruk en lichaamstemperatuur zijn begin van de avond op hun hoogtepunt (beste moment om bijvoorbeeld koorts te meten). Zo na een uurtje of 9 in de avond maakt ons lichaam zich weer op om in ruststand te komen. Ook dit gebeurt onder invloed van (afname van) licht. Het nachthormoon melatonine wordt aangemaakt om ons klaar te maken voor de nacht. Het grootste antioxidant in je lichaam zorgt ervoor dat je lichaam in de nacht kan herstellen. Gedurende de nacht daalt de lichaamstemperatuur en bloeddruk weer. In de vroege ochtend begint het hele circus weer van voor af aan. Dit is uiteraard een hele summiere opsomming van ons 24-uurs ritme. Ons lichaam geeft uiteraard vele hormonen en neuronen meer af. Goed is om te weten dat alles weer verband houdt met elkaar.

Weetje: aan hoe meer daglicht we overdag blootgesteld worden, des te meer melatonine we aanmaken in de nacht. De hoeveelheid melatonine-aanmaak heeft weer invloed op de serotonine-aanmaak overdag. Het hormoon dat ons gelukkig maakt. Ook wordt in de nacht het hormoon prolactine aangemaakt. Naast melatonine een groot antioxidant. Hoe langer de prolactine-aanmaak, des te meer dopamine je overdag aanmaakt. Juist ja: het beloningshormoon.

 

 

 

Gezond

Goed voornemen 2017: MEER DAGLICHT!

goed-voornemen

Nieuw jaar, nieuwe voornemens, nieuwe kansen! Persoonlijk doe ik niet aan goede voornemens. Niet omdat ik ze niet waar kan maken, maar gewoon omdat ik denk aardig bezig te zijn wat betreft gezondheid, werk en mijn dagelijkse bezigheden.

Ik heb de reclames om af te vallen, het belang van stoppen met alcohol en roken, stressvermindering en meer bewegen al weer voorbij zien komen. Uiteraard hele belangrijke zaken om je bewust van de gevolgen ervan te zijn.

Jammer dat vaak wordt vergeten dat daglicht zo’n belangrijk onderdeel van onze gezondheid is. Iedere dag minimaal een half uur naar buiten doet al zo veel met ons lijf en brein. Zelfs op een bewolkte dag is het daglicht vele malen sterker dan bijvoorbeeld binnen op kantoor waar kunstlicht brandt.

Naast het feit dat je in beweging bent, zorgt daglicht voor allerlei interne biologische processen. Onder invloed van daglicht worden diverse hormonen aangemaakt zoals cortisol (stresshormoon) dat o.a. je energieniveau, alertheid en uithoudingsvermogen verhoogt. Ook wordt het hormoon seratonine (gelukshormoon) aangemaakt dat invloed heeft op je geheugen, stemming, depressie, emotie en seksuele activiteit.

In je hersenen (pijnappelklier) wordt seratonine in de avond omgezet in melatonine (nachthormoon). Als je overdag voldoende daglicht heb gekregen en dus voldoende seratonine hebt aangemaakt, maak je in de avond en nacht voldoende melatonine aan waardoor je nachtrust ook sterk verbetert. Een goede nachtrust zorgt weer voor een goede balans en herstel van ons lichaam! Soms kan het leven zo simpel zijn..

Een heel gezond en daglichtrijk 2017!

 

 

 

 

 

Gezond

Wakker worden met koffie? Stel het even uit!

Koffie in ochtend (2)

Hoe heerlijk is het als je net je bed uitkomt wakker te worden met dat eerste kopje koffie? Toch zijn er volgens slaapexperts Els van der Helm en Michael Breus een aantal redenen om het drinken van je eerste kopje koffie in de ochtend uit te stellen.

Tijdens het slapen verliezen we via de mond veel vocht. Koffie is ook nog eens vocht afdrijvend. Beginnen met een paar glazen lauwwarm water vult het vocht weer aan. Daarbij komt het metabolisme (stofwisseling) beter op gang.

Het ‘groggy’ gevoel in de morgen (ook wel slaaptraagheid genoemd) zorgt ervoor dat cafeïne de eerste 30 minuten dat je wakker bent, niet effectief is. Je lichaam is gewoon nog in de slaapstand en moet langzaam wakker worden.

De laatste rede is het stresshormoon cortisol dat in de ochtend zijn hoogste piek behaalt. Cortisol zorgt er o.a. voor dat we ’s-ochtends wakker worden en dat we overdag bij de les blijven. Als je vroeg in de ochtend cafeïne toevoegt, wat een stimulus is, denkt je lichaam dat het niet zoveel cortisol meer hoeft aan te maken. Gevolg is dat je cortisolspiegels naar beneden gaan. Je krijgt een cafeïnecrash, wat ervoor zorgt dat je nog meer koffie gaat drinken.

Advies van beide slaapexperts is om 90 minuten in de ochtend te wachten voor je eerste kopje koffie.

 

Dat wordt toch even wennen voor sommigen!

 

 

Gezond

Licht en donker

Biologische klok

HOE WERKT ONZE BIOLOGISCHE KLOK

 

In de blog ‘Gezond’ wil ik de invloed van licht op ons als mens laten zien. Door de komst van kunstlicht hebben we overal en altijd licht wanneer we willen, om te kunnen werken, lezen, sporten en allerlei andere zaken. Komt dat even goed uit!

Maar licht heeft een veel grotere invloed op ons leven dan alleen kunnen zien. Licht heeft invloed op onze stemming, productiviteit, beleving en gezondheid.

Ik zal regelmatig bloggen over de effecten van licht. Om een beetje te kunnen begrijpen hoe dat proces in zijn werk gaat, zal ik proberen het kort en simpel uit te leggen.

Het circadiaan ritme is een biologisch ritme waarvan de cyclus ongeveer 1 dag duur: oftewel een 24-uurritme of slaap-waakritme en functioneert onafhankelijk van omgevingsfactoren als licht en temperatuur.

Ook andere lichtaamsfuncties vertonen een 24-uursritme zoals afscheiding van bepaalde hormonen, hartritme, slaappatroon en behoefte aan eten en drinken.

Het circadiaan ritme wordt via de biologische klok aangestuurd. Die ‘klok’ bevindt zich in onze hersenen en staat via ons netvlies in contact met de buitenwereld.

Onder invloed van licht worden o.a. het nachthormoon melatonine en het stresshormoon cortisol aangemaakt. Melatonine is het grootste anti-oxidant in ons lichaam en zorgt er voor dat ons lichaam ’s-nachts weer kan ‘resetten’. Cortisol zorgt er oa voor dat we ons fit voelen, alert zijn, ons beter kunnen concentreren en heeft invloed op onze stemming.

Melatonine en cortisol: deze twee begrippen zullen vaak terugkomen in mijn blogs.

So: be alert!