Browsing Category

Gezond

Gezond

RHYTHM of LIFE! Hoe werkt jouw biologische klok?

2000px-Biological_clock_human_svg

Iedere dag wordt je biologische klok door het ochtendlicht gereset. Hierdoor kun je een 24-uurs ritme aanhouden. Je dag- & nachtritme staan sterk onder invloed van licht. In die 24 uur spelen zich allerlei processen af in je lichaam. Zo beïnvloedt licht o.a. je lichaamstemperatuur, je spijsvertering en afgifte van vele hormonen. Het ochtendlicht zorgt er bijvoorbeeld voor dat je stresshormoon cortisol wordt gestimuleerd om weer fit aan de dag te beginnen. Je lichaamstemperatuur en je bloeddruk stijgen. In de loop van de ochtend is je alertheid het hoogst. Zo halverwege de middag zijn je coördinatie en reactiesnelheid op z’n best. Eind middag, begin avond zijn je spier- & knijpkracht op z’n top. Goed om dan naar de sportschool te gaan! Dat hangt ook samen met het bereiken van je hoogste lichaamstemperatuur en bloeddruk. Wanneer in de avond de lichtintensiteit en -kleur afneemt, maakt je lichaam zich op om weer in ruststand te komen. Door afname van licht gaat je lichaam het nachthormoon melatonine aanmaken (grootste antioxidant!) om in de nacht weer te kunnen herstellen.

En als de zon weer opkomt, dan begint het hele proces weer van voor af aan. Mooi toch, die natuur!

Meer weten over je biologische klok? Kijk eens op www.chronobiology.com

Gezond

Heb jij last van een sociale jetlag?

sociale jetlag

Afgelopen weekend was het ‘Weekend van de Wetenschap’. Ik had me aangemeld voor het symposium ‘De klokken in ons lichaam’. Diverse toponderzoekers vertelden over hoe het verstoren van je biologische klok leidt tot problemen met slaap, overgewicht, veroudering en hoe je de ritmes van je eigen lichaamsklokken kunt versterken. Interessant! Eén van de presentaties ging over ‘sociale jetlag’.

Slapen is een essentieel onderdeel van ons dag- & nachtritme. Over het algemeen is 7 tot 8 uur slapen voldoende. Maar er is veel variatie in slaap timing. Welk chronotype ben jij? Een avond- of ochtendmens?

Je slaap-/waakritme wordt vaak gedereguleerd door onze maatschappij, met vaste school- en werktijden. Dat leidt vooral bij avondmensen tot wat je noemt een ‘sociale jetlag’. Je biologische klok en sociale klok lopen niet gelijk.

En dat kan een grote impact hebben op je leven! Op je concentratie, alertheid en uiteindelijk ook op je humeur. Pubers zijn over het algemeen avondmensen. Daar kunnen ze overigens zelf niets aan doen; dat heeft de natuur bepaald. Uit onderzoeken is gebleken dat deze groep vaak lagere cijfers behaalt in de ochtend en dan voornamelijk op wetenschappelijke onderwerpen.

Late chronotypes hebben last met opstarten. Volgens hun biologische klok worden ze later in de ochtend wakker, maar de sociale klok gaat vroeg in de ochtend af om op tijd op school of werk te zijn. Een aantal bedrijven laten vaste werktijden al los: bijvoorbeeld tussen 07.30 en 09.30 uur beginnen en tussen 16.30 en 18.30 uur stoppen met werken. Gevolg is beter presterende en alertere medewerkers. Daarbij zitten ze over het algemeen beter in hun vel. Je wordt in ieder geval minder groggy wakker!

Toch is er wel iets aan te doen om de sociale jetlag te reduceren. In de avond een bril met oranje glazen zorgt ervoor dat je hersenen het signaal krijgen dat het tijd wordt om te slapen. Als je daarnaast in de vroege ochtend aan voldoende (blauwachtig) licht wordt blootgesteld, begin je weer fris aan de dag.

 

Wil je meer tips over hoe je je sociale jetlag kunt reduceren? Kijk eens op www.herseninstituut.nl

 

 

Gezond

Minder overgewicht door lichtbril?

Lichtbril tegen overgewicht

Ons brein is oud: heel oud. Oude mechanismen zijn niet aangepast aan de huidige leefomstandigheden. Waar je vroeger je neus en ogen goed moest gebruiken om voedsel te vinden, kun je dat nu in overvloed krijgen. En daar is ons systeem nou net niet op toegerust.

Een ander aspect is timing. In je brein worden allerlei processen aangestuurd door je biologische klok. Bijna al deze processen hebben een dag- en een nachtritme. Deze processen reageren sterk op licht. Onze 24-uurs maatschappij zorgt er echter voor dat je vaak uit de pas loopt met je biologische klok. Eten, bewegen, slapen: je doet het wanneer het jou het beste uitkomt. Dat kan weer leiden tot overgewicht of diabetes II.

Overgewicht zou niet nodig hoeven zijn als je op de juiste tijdstippen de juiste voeding eet.

Bij een verstoring van je slaap/waakritme zou licht met de juiste golflengte, op het juiste moment en op de juiste manier gebruikt, ervoor kunnen zorgen dat je dag- & nachtritmes weer gelijk gaan lopen.

Volgens onderzoeker dr. A. Kalsbeek (verbonden aan het Slaaplab van het Nederlands Herseninstituut) zou mogelijk een lichtbril in de toekomst kunnen helpen om de organen van mensen met overgewicht en diabetes II weer beter in de pas te laten lopen.

 

Note: Het onderzoek van de groep Kalsbeek richt zich op die hypothalame systemen die het metabolisme, de bloedsomloop en het immuunsysteem aansturen. Om de mechanismen van hypothalame integratie te kunnen ontrafelen bestuderen ze de biologische klok en hoe die zijn moleculaire ritmes oplegt aan onze dagelijkse fysiologie en ons dagelijks gedrag.

 

Bron: www.herseninstituut.nl

 

Gezond

Zomertijd of wintertijd??

zomertijd wintertijd

Vandaag is de laatste dag dat binnen de EU gestemd kan worden over het al dan niet afschaffen van de zomertijd. Inmiddels lijkt een tweedeling te ontstaan tussen Noord en Zuid-Europa. Noord-Europese landen willen de zomertijd afschaffen, Zuid-Europese landen niet. Sterker nog: daar gaan al stemmen op om de wintertijd af te schaffen om langer van het licht te kunnen genieten. Hoe dichter bij de Evenaar, des te eerder het donker wordt in de avond. Hoe dichter bij de Poolcirkel, des te later licht in de ochtend.

En daar hebben de Noord-Europeanen het meeste last van. Juist het ochtendlicht is nodig om je lichaam wakker te maken voor de dag. Allerlei belangrijke interne processen worden aangestuurd door ochtendlicht, zoals verhoging van je alertheid, concentratie en prestatie, stijging van je lichaamstemperatuur, je energiehormoon, spierkracht, spijsvertering etc. Vroege vogels moeten dus door het verzetten van de klok een uur langer wachten op het ochtendlicht. Kortom: vette pech!

Wel geven alle landen aan dat het twee keer per jaar verzetten van de klok een hoop gedoe met zich meebrengt. Overigens is uit diverse onderzoeken gebleken dat het risico op beroertes tijdens deze wisseling hoger is. In het voorjaar zie je een toename van verkeersongelukken in de ochtend. Je wekker zegt dat je wakker moet worden, maar je interne klok nog niet. Die moet daar nog even aan wennen.

Onduidelijk dus nog wat het Europese Parlement gaat beslissen!

 

Fotocredits: BELGA

 

Gezond

Gratis lichttherapie!

gratis lichttherapie

Voor velen staat de zomervakantie voor de deur of is deze inmiddels al begonnen. Op naar de zon! Want dat willen we toch het allerliefst: buiten zijn, warmte en zwoele zomeravonden.

En laten we nu in Nederland al weken prachtig weer hebben. Ik zeg: gratis lichttherapie!

Voldoende daglicht verbetert niet alleen je humeur, maar ook je concentratie, alertheid en je energieniveau. Door overdag veel buiten te zijn, kun je in de nacht beter slapen waardoor je in de ochtend minder moe en chagrijnig bent. Hoewel ik hier wel de kanttekening moet plaatsen dat een goede nachtrust optimaler is in een donkere, koele ruimte. Daar werken zwoele zomeravonden niet echt aan bij tenzij je airco hebt.

Een nieuw onderzoek door wetenschappers van de University of Colorado wijst erop dat een weekje kamperen al onze interne biologische klok reset.

Hoe werkt het nou ook weer met daglicht en de biologische klok?

Even kort: aan de achterzijde van je oog zit het netvlies. Hier bevinden zicht naast de kegeltjes en staafjes om te kunnen zien, ook nog lichtgevoelige fotoreceptoren die sterk reageren op licht en donker. Deze staan in verbinding met je biologische klok. Je biologische klok zorgt o.a. voor een goed slaap/waakritme, aanmaak van diverse hormonen en je metabolisme.

Voldoende daglicht zorgt voor een goede balans van je lichaam en geest.

En dat allemaal gratis…

 

Fijne zomer!

Gezond

Geef ons heden, ons dagelijks licht!

Goed verlichte werkplek

Nee, niet zozeer vanuit christelijk oogpunt, maar wel vanuit gezondheidsoogpunt.

Al weken is het prachtig zomers weer in Nederland. Voor mij is alles boven de 25 graden eigenlijk al te warm. Wanneer ik even een pauze tijdens mijn werk wil, blijf ik liever binnen waar het wat koeler is. Het liefst met de screens naar beneden, zodat er weinig zonlicht binnenkomt. Gevolg is dan wel dat ik eigenlijk in een te donkere ruimte zit te werken.

Er gaat namelijk niets boven daglicht. Licht is belangrijk om te kunnen zien, maar het beïnvloedt ook onze stemming, eetlust en alertheid. Wanneer je aan voldoende daglicht wordt blootgesteld, of wanneer je in een goedverlichte ruimte werkt, voel je je minder slaperig.

Dat laatste hangt samen met de invloed van licht op je biologische klok. In je ogen zitten lichtgevoelige fotoreceptoren die sterk reageren op licht en donker. Als het buiten donker wordt, krijgen je hersenen een signaal om te gaan slapen. Wanneer het buiten licht wordt, wordt je lichaam wakker. Deze ‘tijdschakelaar’ zorgt voor een goed slaap/waakritme. Wanneer je te weinig licht ziet, functioneert die tijdschakelaar minder goed. In de ochtend zit je dan nog ‘groggy’ achter je pc.

Als je toch veel binnen zit, dan heeft werken in een goed verlichte ruimte een positieve invloed op bijvoorbeeld je nachtrust. Uit onderzoek is gebleken dat medewerkers die binnen 7 meter van een raam werkten, gemiddeld 46 minuten langer sliepen dan medewerkers die verder van de ramen zaten. Niet voor niets dat kantoren met flexplekken altijd een hoge bezettingsgraad hebben bij bureaus aan het raam.

Dus bazen: zorg voor werkplekken met voldoende daglicht of zo nodig kunstlicht en je personeel wordt er een stuk vrolijker, alerter en actiever van!

Bron: Licht – de invloed op lichaam en geest van Gemma Venhuizen

Gezond Spotlight

VIER de DAG van het LICHT!

DAG van het LICHT

UNESCO heeft 16 mei 2018 uitgeroepen tot Internationale Dag van het Licht.

Vandaag wil UNESCO de rol van licht in ons dagelijks leven vieren. Diverse onderzoekers en intellectuelen zullen op gebied van geneeskunde, onderwijs, landbouw en energieonderzoeken hoe op licht gebaseerde technologieën hieraan kunnen bijdragen.

En dat is goed nieuws! Want er gebeurt veel in lichtland. Gewassen kunnen inmiddels met kunstlicht geteeld worden, kanker kan worden opgespoord door licht, door licht kunnen kankerverwekkende stoffen in voedsel worden gevonden, de afgeplakte pagina’s in het dagboek van Anne Frank zijn door lichttechnologie leesbaar geworden en ga zo maar door.

Maar ook op gebied van daglicht is veel te doen. Door de ontdekking in 2002 van lichtgevoelige fotoreceptoren in ons netvlies, wordt steeds meer bekend welke invloed daglicht op ons als mens heeft. En vooral het gebrek aan voldoende daglicht. We leven steeds meer in ruimtes met gebrek aan voldoende daglicht, wat een enorme invloed op ons dagelijks functioneren kan hebben. Een verstoord slaap/waakritme, vermoeidheid, verminderde alertheid en concentratie of depressieve/neerslachtige gevoelens. Met ‘gezond’ (kunst)licht kunnen we ons bioritme dan weer positief beïnvloeden.

Licht heeft uiteraard niet alleen maar positieve effecten. Door de komst van kunstlicht hebben we licht waar we willen, wanneer we willen en hoe lang we willen. Handig als het donker is, maar we hebben een extra stressfactor voor onszelf gecreëerd. In andere blogs leg ik daar meer over uit.

 

 

Gezond

EVEN EEN LICHTJE SCHEPPEN!

E-QUBE by FluxPlus

Ken je dat? Dat het heerlijk weer is en je te druk bent om overdag naar buiten te gaan? Op je fiets naar je werk of een half uur tijdens je lunch naar buiten gaan, zou goed zijn om voldoende daglicht te krijgen. Maar helaas: je werk is te ver van huis of je hebt afspraken, waardoor de wandeling tijdens je lunch erbij inschiet. Zelfs met prachtig weer zitten we te vaak binnen en ook vaak in slecht verlichte ruimtes.

Vermoeidheid kost de Nederlandse staat jaarlijks miljoenen euro’s. Niet alleen door verhoogde werkdruk of andere vormen van stress, maar ook gebrek aan voldoende daglicht kan zorgen slaapproblemen. En juist in de nacht herstelt lichaam en geest om er de volgende dag weer tegenaan te kunnen.

Om vermoeidheid te onderdrukken, kun je gebruik maken van diverse lichttherapieën. Eén daarvan is de E-QUBE. Een flexplek met lichttherapie dmv van een speciaal ontworpen high end LED-armatuur met biodynamische verlichting.

Biodynamische verlichting bootst de daglichtcyclus na en verandert van lichtkleur en -intensiteit. Door een half uur gebruik te maken van het stimulerende blauwachtige licht met hoge lichtintensiteit, krijg je een energieboost. Deze lichtboost verhoogt je productiviteit en alertheid, verbetert je concentratie, reduceert vermoeidheid, verlaagt depressieve/neerslachtige gevoelens en zorgt ervoor dat een jetlag wordt verminderd. Via een display kunnen diverse lichtscènes worden ingesteld.

 

De E-QUBE is ontwikkeld voor een brede groep mensen. Medewerkers die extra energie kunnen gebruiken in de ochtend of middag, zakenmensen die kampen met een jetlag, politici die lang door moeten vergaderen in de avond of nachtdienstmedewerkers die alert willen blijven tijdens hun werk.

 

Light up your life!

 

Meer informatie over de E-Qube vind je op www.fluxplus.com

Gezond

SPORT JIJ OP JE BIOLOGISCHE KLOK?!

sporten op biologische klok

Sporten is gezond! Het kan niet vaak genoeg gezegd worden. Maar sport je ook zo effectief mogelijk? Sport je bijvoorbeeld volgens je biologische klok? Nooit over nagedacht?

Je kunt 4 typen oefeningen doen: cardiotraining, krachttraining, balanstraining en flexibiliteitsoefeningen. Een combinatie van deze 4 soorten lichaamsbeweging is uiteraard het meest optimaal om zo fit mogelijk te blijven. Timing kan volgens experts een meetbaar verschil maken in de effecten van lichaamsbeweging. Op het juiste moment van de dag bepaalde oefeningen/trainingen doen, kan helpen om sneller resultaat te zien. Dat heeft te maken met je biologische klok.

 

Paar voorbeeldjes: wanneer je aan duursport doet (hardlopen, wielrennen, zwemmen, roeien), kun je dit het best zo laat mogelijk op de dag doen of begin van de avond. Houd je meer van sporten waar balans een grote rol speelt (gymnastiek, turnen, yoga), dan is dat beter om in de ochtend te doen. Beste tijd is voor de meeste sporten is tussen 15.00 uur en 18.00 uur. Dat heeft vooral te maken met je lichaamstemperatuur die door de biologische klok wordt geregeld. Die piekt rond die tijd. In de namiddag is je pijngrens ook lager, waardoor je makkelijker nog net dat laatste zetje kunt geven. Ook daalt je bloeddruk rond die tijd, is je longfunctie efficiënter, je spier- en knijpkracht het grootst. Groot voordeel is ook dat je ’s-nachts beter slaapt!

 

Ben jij nou net een ochtendmens en plof je het liefst na het avondeten op de bank? In de vroege ochtend sporten/bewegen kan je enorm veel energie geven, je stressniveau omlaaghalen en je spijsvertering op gang brengen.

 

Efficiënt trainen of niet: alle experts zijn het erover eens dat minimaal een half uur bewegen per dag sowieso goed voor je is. Of het nu ochtend, middag of avond is.

 

Sportschoenen al klaar staan?!

Gezond

Alert tijdens nachtdienst!

Controlekamer

Binnenkort ga ik interviews afnemen voor het opstellen van een functioneel Programma van Eisen bij een groot internationaal bedrijf in de haven van Rotterdam waar 24/7 wordt gewerkt. Interviews met o.a. de veiligheidskundige, gebouwbeheerder, arbodeskundige/-arts, HRM, KAM (Kwaliteits- & Arbeidsmanager) en diverse operators. In de controlekamer zal biodynamische verlichting worden geïnstalleerd. Verlichting die van lichtkleur & -intensiteit verandert met een dusdanig hoge lichtintensiteit dat het invloed heeft op het bioritme. Hiervoor heb ik eerst een lichtberekening gemaakt met berekeningsvlakken verticaal gemeten op het oog. Al enige tijd wordt in medisch-biologisch onderzoek aandacht besteed aan de invloed van licht via het oog op de werking van de hersenen. Licht heeft een positieve invloed op concentratie, alertheid, prestatie en stemming. Licht reduceert vermoeidheid en verlaagt depressieve/ neerslachtige gevoelens. De mate waarin licht hierop invloed heeft is afhankelijk van de verlichtingssterkte, tijdsduur van verlichting, timing en de spectrale verdeling.

Zeker in de nachtdienst is het belangrijk alert te blijven om geen of zo min mogelijk fouten te maken. Niet alleen in controlekamers, maar ook in ziekenhuizen, verpleeg- en bejaardenhuizen, beveiligings/surveillance organisaties en andere service verlenende organisaties!

Afhankelijk van het aantal nachten dat een medewerker dienst heeft, wordt gekozen voor een energieboost of voor het verschuiven van het slaap/waakritme.

Het Programma van Eisen zal gebruikt worden om te toetsen of aan de voorwaarden van biodynamische verlichting wordt voldaan. Daarbij is het goed informeren en begeleiden van medewerkers van groot belang.

 

Bronnen:

Bright Light Exposure at Night and Light Attenuation in the Morning Improve Adaptation of Night Shift Workers

Circadian Adaptation to Night Shift Work Influences Sleep, Performance, Mood and the Autonomic Modulation of the Heart