Browsing Tag

avondmens

Gezond

Heb jij last van een sociale jetlag?

sociale jetlag

Afgelopen weekend was het ‘Weekend van de Wetenschap’. Ik had me aangemeld voor het symposium ‘De klokken in ons lichaam’. Diverse toponderzoekers vertelden over hoe het verstoren van je biologische klok leidt tot problemen met slaap, overgewicht, veroudering en hoe je de ritmes van je eigen lichaamsklokken kunt versterken. Interessant! Eén van de presentaties ging over ‘sociale jetlag’.

Slapen is een essentieel onderdeel van ons dag- & nachtritme. Over het algemeen is 7 tot 8 uur slapen voldoende. Maar er is veel variatie in slaap timing. Welk chronotype ben jij? Een avond- of ochtendmens?

Je slaap-/waakritme wordt vaak gedereguleerd door onze maatschappij, met vaste school- en werktijden. Dat leidt vooral bij avondmensen tot wat je noemt een ‘sociale jetlag’. Je biologische klok en sociale klok lopen niet gelijk.

En dat kan een grote impact hebben op je leven! Op je concentratie, alertheid en uiteindelijk ook op je humeur. Pubers zijn over het algemeen avondmensen. Daar kunnen ze overigens zelf niets aan doen; dat heeft de natuur bepaald. Uit onderzoeken is gebleken dat deze groep vaak lagere cijfers behaalt in de ochtend en dan voornamelijk op wetenschappelijke onderwerpen.

Late chronotypes hebben last met opstarten. Volgens hun biologische klok worden ze later in de ochtend wakker, maar de sociale klok gaat vroeg in de ochtend af om op tijd op school of werk te zijn. Een aantal bedrijven laten vaste werktijden al los: bijvoorbeeld tussen 07.30 en 09.30 uur beginnen en tussen 16.30 en 18.30 uur stoppen met werken. Gevolg is beter presterende en alertere medewerkers. Daarbij zitten ze over het algemeen beter in hun vel. Je wordt in ieder geval minder groggy wakker!

Toch is er wel iets aan te doen om de sociale jetlag te reduceren. In de avond een bril met oranje glazen zorgt ervoor dat je hersenen het signaal krijgen dat het tijd wordt om te slapen. Als je daarnaast in de vroege ochtend aan voldoende (blauwachtig) licht wordt blootgesteld, begin je weer fris aan de dag.

 

Wil je meer tips over hoe je je sociale jetlag kunt reduceren? Kijk eens op www.herseninstituut.nl

 

 

Gezond

Je zou maar een avondmens zijn…

Avondmens

Dat we in een 24-uurs maatschappij leven is inmiddels wel duidelijk. Het ‘9 tot 5’ principe is zo ongeveer wel achterhaald. Sterker nog: het wordt vaak als behoorlijk burgerlijk gezien om op de klok te werken. Flexibiliteit is de norm voor veel werkenden geworden. Toch vreemd dat veel bedrijven nog wel vasthouden aan een vroege start in de ochtend. Dat je tot 19.00 uur doorwerkt is geen probleem, maar om 10.00 uur beginnen is not done.

Iedereen heeft wel gehoord van avond- en ochtendmensen. Of je een avond- of ochtendmens bent is genetisch bepaald. Een avondmens heeft een ander natuurlijk ritme dan een ochtendmens. Dat wordt bepaald door de snelheid waarmee je biologische klok tikt. Voor avondmensen kan het erg moeilijk zijn om het ritme van een ochtendmens aan te houden.

Echter, de hele maatschappij is ingericht op ochtendmensen. Uit steeds meer onderzoeken blijkt dat het voor avondmensen ongezond is om zich aan het ritme van een ochtendmens te houden. Hoger risico op diabetes type 2 en overgewicht kan een gevolg zijn. Er is steeds meer bewijs dat je lichaam op een andere manier met eten omgaat wanneer je op de verkeerde momenten eet. Diverse studies wijzen uit dat eten, licht en de biologische klok nauw samenhangen met elkaar.

Van avond- naar ochtendmens veranderen gaat helaas niet. Toch kun je je biologische klok wel voor de gek houden door veel met licht te spelen.

Zorg in de avond dat je zoveel mogelijk wegblijft van te veel licht en afleiding van telefoon of computer. Zet desnoods een zonnebril (met rode glazen) op. Je lichaam bereidt zicht voor om (eerder) te gaan slapen. In de ochtend kun je het beste zo snel en veel mogelijk licht tot je nemen. In de zomer vaak geen probleem, in de winter zou je een lichtbril of daglichtlamp kunnen gebruiken. Je melatonine (nachthormoon) wordt onderdrukt en het hormoon cortisol wordt gestimuleerd.

Als dat niet lukt: kies dan een beroep dat bij je dag- en nachtritme past!